Als zelfstandige bouw je via het wettelijk pensioen doorgaans een stuk minder op dan een werknemer of ambtenaar. Daarom is het cruciaal om zelf initiatief te nemen en je pensioen aan te vullen. Gelukkig bestaan er verschillende fiscaal voordelige formules die speciaal voor ondernemers en zelfstandigen zijn ontworpen. Hieronder overlopen we de belangrijkste opties.
Waarom aanvullend pensioen zo belangrijk is
Het wettelijk pensioen van een zelfstandige ligt gemiddeld een pak lager dan dat van een werknemer. Wie enkel op dat wettelijk pensioen rekent, riskeert een grote inkomensval bij pensionering. Door tijdens je actieve loopbaan al te sparen en te beleggen voor later, bouw je een buffer op die je levensstandaard op peil houdt én je vaak nog belastingvoordeel oplevert.
Het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ)
Het VAPZ is voor de meeste zelfstandigen de eerste en meest logische stap. Je stort jaarlijks een bedrag, dat je zelf kiest binnen een wettelijk bepaald maximum, en dat bedrag is fiscaal aftrekbaar als beroepskost. Dat levert een aanzienlijk belastingvoordeel op, zeker voor wie in een hogere belastingschijf valt.
- Gewoon VAPZ: beperktere premies, maar volledige fiscale aftrekbaarheid.
- Sociaal VAPZ: iets hogere premies mogelijk, met extra insluiting van waarborgen zoals arbeidsongeschiktheid.
Let wel op de zogenaamde 90%-regel: de som van je wettelijk en aanvullend pensioen mag een bepaald plafond niet overschrijden, anders wordt je aftrek beperkt.
Individuele Pensioentoezegging (IPT)
Werk je met een vennootschap? Dan komt de Individuele Pensioentoezegging (IPT) in beeld. Hierbij bouwt je vennootschap een pensioenkapitaal voor je op, en de premies zijn aftrekbaar als beroepskost voor de vennootschap. Dit is vaak fiscaal nog interessanter dan het VAPZ, zeker in combinatie ermee, al gelden ook hier grenzen via de 80%-regel.
Pensioensparen en langetermijnsparen
Naast de specifieke formules voor zelfstandigen, kan je net als iedereen gebruikmaken van klassiek pensioensparen. Je stort jaarlijks een bedrag in een pensioenspaarfonds of -verzekering en geniet een belastingvermindering. Dit is een laagdrempelige aanvulling, ideaal om te combineren met VAPZ of IPT.
Vastgoed en beleggingen als aanvulling
Veel zelfstandigen kiezen er ook voor om zelf te beleggen of te investeren in vastgoed om een appeltje voor de dorst op te bouwen. Dit biedt meer flexibiliteit dan de fiscale pensioenformules, maar mist doorgaans het directe belastingvoordeel. Een gespreide aanpak, met een combinatie van VAPZ of IPT enerzijds en eigen beleggingen anderzijds, zorgt voor evenwicht tussen fiscaal voordeel en flexibiliteit.
Kies wat bij jouw situatie past
Er bestaat geen one-size-fits-all oplossing: de beste combinatie hangt af van je statuut (eenmanszaak of vennootschap), je inkomen en je risicobereidheid. Laat je zeker adviseren door een boekhouder of financieel planner om te bepalen welke mix van VAPZ, IPT, pensioensparen en eigen beleggingen het meeste rendement en fiscaal voordeel oplevert voor jouw situatie.
Foto: Diego Fioravanti via Pexels
